Türkiye’de enerji maliyetleri, Nisan ayında yaşanan fiyat artışları ile birlikte tarihi seviyelere ulaştı. Doğalgaz fiyatlarının yıllık bazda yüzde 94,71 oranında artması, enerji kalemlerindeki toplam sübvansiyon maliyetinin 1 trilyon liraya yaklaşmasına sebep oldu. Bu durum, ekonomi yönetimini destekleri kademeli olarak azaltma yoluna yönlendirdi.
Son dönemde doğalgaz, elektrik, benzin, motorin ve LPG fiyatları ciddi yükselişler gösterdi ve doğalgaz en fazla dikkat çeken kalem oldu. Nisan ayında doğalgaz fiyatlarında aylık ortalama artış yüzde 44,47, yıllık artış ise yüzde 94,71 olarak kaydedildi. Elektrik, doğalgaz ve akaryakıt sübvansiyonlarının yıllık maliyeti 1 trilyon TL seviyesinde hesaplanıyor. Ekonomi ve enerji yönetimi, bu destekleri kademeli olarak azaltmayı planlıyor.
Akaryakıt fiyatları da yükselmeye devam ediyor. ABD-İran gerilimi, Brent petrol fiyatları ve global piyasalardaki dalgalanmalar nedeniyle akaryakıt fiyatları artış gösterdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Nisan ayında motorin fiyatları yüzde 12,05, benzin fiyatları ise yüzde 3,08 oranında yükseldi. Yıllık bazda motorin fiyatı yüzde 63,63, benzin fiyatı ise yüzde 38,2 artış gösterdi. TÜİK’in hesaplamaları, fiyat artışlarının etkisinin Mayıs ayında da devam edeceğini öngörüyor.
Elektrik ve doğalgaz tarifelerine de 4 Nisan’da yüksek oranlı zamlar yapıldı. Konutlarda kademeli tarifeye geçiş yapılırken, TÜİK verilerine göre elektrik fiyatları Nisan ayında yüzde 16,9 oranında arttı. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ise zam oranını yüzde 25 olarak açıkladı. Uzmanlar, bu artışın bir kısmının Mayıs ayı enflasyonuna yansıyacağını belirtiyor.
Enerji fiyatlarındaki artışları sınırlamak amacıyla akaryakıtta eşel mobil sistemi devreye alındı. Mart ayında uygulamaya giren bu sistemle, akaryakıt zamlarının bir kısmı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanıyor. Bu uygulamanın bütçeye yıllık etkisinin 600 milyar TL olması bekleniyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, doğalgaz ve elektrik sübvansiyonları için merkezi bütçeden ayrılan kaynağın 305 milyar TL olduğunu açıkladı. Eşel mobil sistemi ile birlikte toplam destek tutarının 1 trilyon TL’ye yaklaşması bekleniyor. Yönetimin sübvansiyonları kademeli olarak azaltma planı, önümüzdeki dönemde enerji fiyatlarında artış beklentilerini güçlendiriyor.
About the Author
